Căng thẳng

CĂNG THẲNG

Bạn ghét sự căng thẳng. Nhưng căng thẳng là một phần của đời bạn. Nó dính bết vào bạn, như thể mùi cá kho ám vào tóc sau bữa trưa. Bạn đã rửa thật sạch lòng tay, lau cả khăn cẩn thận, vậy mà cái mùi khó ngửi ấy vẫn luẩn quẩn trong giấc trưa tranh thủ, trong con mắt cứ trao tráo nhìn lên trần nhà đợi đến cữ làm chiều.

Không phải mùi cá. Là cái cảm giác căng thẳng không cho phép bạn có thể nằm xuống là đánh giấc thật say, vô tư lự, kiểu bỏ quên đời, như ai đó nói.

Có bao nhiêu thứ bạn phải lo, phải nghĩ. Một công việc mới làm được 1/3. Một ý định đang nhen nhóm chưa thể bắt tay vào. Một list đầu việc với những gạch đầu dòng và những deadline hôm nay phải xong, ngày mai phải xong, cuối tuần này, cuối tháng này… Mỗi đầu việc xong, bạn khoan khoái lấy bút gạch chéo số thứ tự của nó trong danh sách. Chết cha mài nhá. Tao xong mài rồi. Một đi là không ngoảnh lại he he… Nhưng đời bạn, rốt cục chỉ là những đầu việc. Mà đầu việc thì cứ nối dài mãi. Một tiếng ting của điện thoại. Một đầu việc. Khẩn. Một tiếng ting nữa. Hai đầu việc. Khẩn. Có thật đời người ta luôn khẩn thế không nhỉ? Internet, smart phone,  zalo, mail, facebook, messenger… tất cả đã trở thành một thứ mạng nhện bùng nhùng suốt ngày thi nhau gõ vào tai con ruồi cám khốn khổ đang giãy giụa là bạn ting ting ting tinh.

Nên là, có một ngày, bạn nói, bạn ghét đời bạn.

Bạn nói bạn ghét bạn.

Nhưng mà đời bạn không có tội gì. Cả bạn nữa.

Có điều nếu cứ như này. Đã có thể hình dung ra một happy end cho đời bạn. Đó là khi nằm vào quan tài bằng kính trong suốt (trong một hình dung bạn tựa như nàng Bạch Tuyết), bạn sẽ thấy chàng hoàng tử CĂNG THẲNG đi đến gần, mỉm cười thật tươi (chuyện cổ tích nào chẳng thế chứ) và nằm xuống bên cạnh, ôm siết lấy thân/ thi thể bạn. 

Bất an

BẤT AN 

Bạn ghét cảm giác này. Cảm giác loay hoay giữa một đống tức giận, buồn phiền. Rằng cuộc đời bạn là một mớ lùng nhùng và cần sắp xếp lại. Nhưng khi nào? Bao giờ và như thế nào? Có lẽ, nên bắt đầu từ vài hành động nhỏ nhặt như giặt quần áo hoặc quét nhà. Có lẽ bạn thiếu ngủ. Bạn sợ cảm giác có một việc gì đó phải làm mà bạn đã quên mất tiêu và bất thần trong bóng tối, nó lao ra, ngoạm chặt, bám riết, dày vò. Ở đâu ra cái cảm giác lo âu đầy bất an này? Mọi việc dường như đều không hiệu quả, có phải vậy không? Trời đã bắt đầu hửng. Dù nhìn ra cửa kính vẫn còn mờ mờ sương mù. Bạn ngồi trong phòng sách, chân lạnh, đầu rỗng, nghĩ, đời thật buồn. Ờ, đời cơ bản là buồn, nhưng tại sao chứ?

Cô đơn

                           

CÔ ĐƠN

Sự cô đơn thường được mô tả bằng hình ảnh một người đi lầm lũi trong mưa. Hoặc ngồi bó gối trên núi cao đăm đăm nhìn ra xa hút. Thảng hoặc thì có con chó quẩn dưới chân. Hoặc triết học hơn một chút, thì là Walden một mình sống trong rừng. Nhưng cô đơn cũng thường được mô tả khi người ta ở giữa đám đông. Khi giữa nhộn nhịp chen chúc náo nhiệt nói cười mà bạn như thể vô hình. Những âm thanh vẳng lại như thể giả thanh, người ta há miệng thật to, răng lộ nguyên hàm tươi óng và con mắt mở tròng to hết cỡ. Tất cả ngưng lại trong  khoảnh khắc và bạn chậm chậm lướt qua, ngắm nhìn họ đang co giật trong những nụ cười nhân tạo. Rất đông đúc, những nụ cười, những con mắt mở, những khuôn miệng không thể khép, ngưng đọng một vẻ thản nhiên kỳ dị. Và bạn thấy mình đang đứng trong một nhà hòm khổng lồ bằng kính trong suốt, lẩm bẩm nói chuyện với đầu gối.

Tưởng tượng

TƯỞNG TƯỢNG

Tưởng tượng, cũng như ăn, hít thở, nghĩ (hoặc nhiều hơn là không nghĩ) và nói, tưởng tượng sống trong bạn, già đi từng ngày cùng với bạn, nhưng kiên nhẫn và ưa ngấm ngầm nổi loạn. Như thể đang níu cầu thang lần mò từng bậc, bất chợt càu nhàu đá văng chiếc dép rơi vèo xuống. Tưởng tượng đến bất ngờ, những hình dung ngẫu nhiên, chẳng thể đoán định (việc gì phải thế?), đối nghịch và luôn tươi mới, đôi khi u ám, nhưng vẫn tươi tỉnh rất mực trong cái vẻ u ám đó. Như thể một buổi trưa chuyển mùa giữa hạ, sau dằng dặc ngày nắng trút lửa, cái vẻ u ám đó, dù làm bạn đau đầu muốn chết, vẫn làm dấy lên một niềm hiu hiu phấn khích. 

Tưởng tượng đưa bạn đến một đời sống chưa từng. Một tuổi thanh xuân chưa biết có đã vội qua. Những trải nghiệm chói chang rực rỡ mà bạn tin nếu bạn thực sự ở đó vào đúng giây phút đó cũng không thể nào như trong trí tưởng. Nên tưởng tượng đưa bạn đến nhiều hơn với sự cô độc. Bạn không thực biết, cuộc đời mình, nếu giả dụ có thể sống theo một cách khác, như con đường mà trí tưởng tượng dẫn dụ, rốt cục sẽ như thế nào? Bạn chưa bao giờ dám thử. Tưởng tượng là cách để ta sống nhiều hơn một cuộc đời. Nhưng rốt cục, bạn chỉ có một cuộc đời để sống mà thôi.

Nên xét đến cùng, tưởng tượng cũng chỉ là một cách trốn chạy. Chính mình. Chính cuộc sống mà bạn đang sống và không dám khác đi. Khư khư bám lấy mỗi ngày như thể con cua bám toàn bộ những cẳng chân khẳng khiu vào mô đất khô khốc chỉ chực rã tan thành bụi bên vệ cỏ bạn đã nhìn thấy trong một buổi chiều mùa hè rất xa. Như thể tất cả chỉ là trò cợt nhả của trí tưởng tượng. 

Đọc - Nói - Viết - Nghe

Tranh Triple self portrait, 1960, của Norman Rockwell.

CHUYỆN ĐỌC

Mình thích đọc. Nhỏ thì mê. Chuyện chúi mũi vào sách để cơm sống - nhão - khét là chuyện bình thường. Lớn lên, học đại học chủ yếu đọc giáo trình. Tác phẩm thì chủ yếu đọc trong mấy mục tóm tắt để thi qua môn. Cũng qua thật. Còn bây giờ, đọc đơn giản là do... có sách. Sách giờ mua dễ. Qua Tiki và các gian hàng sách trên mạng. Hoặc theo dõi bạn fb kinh doanh sách theo kiểu hàng tuyển, đúng gu thì gửi tiền qua tài khoản, xong thì ung dung đợi sách về. Đôi khi dân tỉnh lẻ về thủ đô, tranh thủ đến phố Đinh Lễ khuân ào ạt một số. Rồi nhẩn nha hàng năm có khi không kịp xem lại trên giá đã thêm bao nhiêu đầu sách mới, có cuốn còn nguyên cả màng bọc.

Khi còn thời gian, lúc nào cũng nghĩ sẽ làm chuyện này chuyện kia và nhất định sẽ đọc sách. Rốt cục chẳng đọc được gì. Nhưng khi công việc sự vụ dồn đống lại, ngực nghẹt thở và đầu óc thì trống rỗng, chân tay lạnh như nước đá dù trời đang là chính hạ, mới sực nhớ là sách còn nguyên dãy trên giá. Thì đọc.

Mình có thể đọc bất kỳ ở đâu. Đọc tranh thủ giữa buổi. Ngồi trong xó, giữa hai góc kệ sách, chân co lên trong tư thế đầu gối quá tai hoặc nằm sóng xoài trên sàn nhà. Quần cộc, áo ba lỗ, tay lăm lăm một cái bút chì 3B để gạch chân hoặc ghi chép lăng nhăng bên lề sách. Đọc vào quãng độ 11 giờ đêm, khi bé con đã ngủ, bật bóng đèn vàng đầu giường, bắt đầu nghi lễ đeo kính và giở sách. Độ vài trang thì sách rơi độp vào mặt, mới biết đã ngủ được một giấc đã. Công nhận sách còn hiệu quả gấp mấy lần thuốc ngủ. Thỉnh thoảng mình sẽ đọc sách trong toilet. Nếu đó là một toilet sạch sẽ, khô ráo, nhiều ánh sáng nữa thì đúng là thiên đường trên mặt đất trần thế này.

Mình có thể đọc bất cứ thứ gì. Sách văn học. Vật lý phổ thông. Thơ. Sách dạy nấu ăn. Bí quyết để ăn mặc đẹp. Triết học. Đắc nhân tâm. Thực đơn giúp bé khỏe mạnh và thông minh. Thấy Phật. Tử vi tuổi Giáp Dần. Trái tim đàn bà. Mình đặc biệt thích loại sách dạy nấu ăn. Những năm học đại học, ngồi xổm trên giường tầng 2, nuốt trộng cơm trộn rau muống luộc trộn nước mắm thải mà mắt dán vào cuốn sách dạy nấu ăn, gồm 3 lạng thịt heo xay, tôm nõn, mỡ nước, nước cốt dừa, nêm bột ngọt, bột nêm, hạt tiêu đen, đảo kỹ hành mỡ, hương vị ngào ngạt trong bộ não teo tóp vì đói khát và tưởng tượng.

Nhưng mình vẫn thích đọc. Giữa đống bát đũa chưa rửa, quần áo chưa giặt. Giữa những công việc quay cuồng vô nghĩa. Giữa những ham muốn so đo tính đếm nhỏ nhen hỗn loạn. Nó làm tim đập từ tốn hơn. Bớt đi những cơn cuồng nộ vô thức, không thể kiểm soát.

Đọc làm mình sống chậm lại.

Mình đọc nhanh, nhưng quên còn nhanh hơn.

Walden

WALDEN, MỘT MÌNH SỐNG TRONG RỪNG

Mình đã từng ước là có thể một mình sống trong rừng, lúc nào đó. Chỉ riêng việc nói ra điều ấy đủ thấy giờ mình đã biết an ủi bản thân đến thế nào. Thực ra mình vẫn thường nghĩ đến cái chết. Mình mong một cái chết thật nhanh gọn, không dây dưa, không làm người khác kinh khiếp. Nhưng làm sao được, lúc ấy còn chẳng đủ tỉnh táo để nói ra. Nhớ đến ba, lúc gần mất vẫn cố ra hiệu để con đỡ dậy, cố ngồi thật ngay ngắn trên giường, để chỉ ngắc ngứ những lời cuối cùng. Bao nhiêu năm đã qua. Trong trí mình buổi chiều ấy cứ mờ mịt một màu xám tối. Có phải không, như chiều nay.

Mình rất muốn đi vào trong rừng, ở bên một đầm nước. Một ngày nào đó. Nghe tiếng ếch nhái chẫu chàng ễnh ương. Mùi cỏ dại chắc sẽ ngai ngái. Bao năm rồi mình không dám bước chân trần trên cỏ. Nhưng bây giờ thì chưa. 

Với lại, ở đây không có đầm, cũng không có rừng.