NỖI BUỒN CHIẾN TRANH
Lê
Hồ Quang
Lịch sử nhân loại, thật đáng buồn, cũng là lịch sử của nhiều cuộc chiến đẫm máu và điều đó còn tiếp diễn đến thời hiện tại. Chiến tranh, do đó, là một đề tài quen thuộc trong văn học nghệ thuật. Thế giới đã biết đến chiến tranh qua nhiều tác phẩm lừng lẫy: Iliad, Ôđixê – (Homer, Hy Lạp), Tam quốc diễn nghĩa – La Quán Trung, Đông chu liệt quốc – Phùng Mộng Long (Trung Quốc), Chiến tranh và hoà bình – Lev Tolstoy; Sông Đông êm đềm – Solokhov; Cuộc đời và số phận – Vasily Grossman (Nga), Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ – Svetlana Alexievich, Belarut, Giã từ vũ khí – (Hemingway, Mỹ), Phía tây không có gì lạ – Erich Maria Remarque (Đức),… và vô số tác phẩm khác. Chiến tranh cũng là một đề tài quen thuộc trong điện ảnh: Nghệ sĩ dương cầm (The Pianist) của đạo diễn Roman Polanski, Phía Tây không có gì lạ của đạo diễn Edward Berger; hội hoạ: Ngày 3 tháng 5 năm 1808 của Francisco Goya, Guernica của Pablo Picasso,…; và được khai thác, lí giải từ nhiều góc độ khác nhau. Nhìn chung, trong nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, chiến tranh mang lại chết chóc, huỷ diệt nhân tính và để lại những chấn thương kinh hoàng, dai dẳng trong đời sống con người, ngay cả khi nó đã kết thúc. Mặt khác, chiến tranh cũng là môi trường để thử thách và bồi đắp những giá trị tinh thần cao đẹp như lòng yêu nước, tình đồng đội, và ý thức bảo vệ nền hoà bình của quốc gia, dân tộc, nhân loại.
